Inne ciekawe miejsca w gminie
Bielany Wrocławskie
Bielany Wrocławskie jeszcze jako Bethlern pojawiły się w 1341 r. w dokumencie Jana Luksemburskiego, w którym ten zezwolił Mikołajowi von Zittin na lokację wsi w oparciu o prawo niemieckie.
Tutejszy kościół pw. św. Andrzeja wzmiankowany był już 10 lat później, a od 1358 r. funkcjonował jako kościół parafialny. W czasach reformacji trafił w ręce protestantów, a w 1654 r. na powrót stał się katolicki.
Obecny budynek powstał w latach 1520-1530, sto lat później dobudowano południową kruchtę i północną kaplicę. Wieża pierwotnie miała murowaną podstawę, zaś cała reszta była drewniana. Sklepienie nad ołtarzem ozdobiono polichromiami przedstawiającymi czterech ewangelistów. W związku z pojawiającymi się pęknięciami, od XVIII w. świątynię kilkukrotnie remontowano. Ołtarz główny pochodzi z XVIII w., a umieszczony w nim obraz przedstawia Męczeństwa św. Andrzeja. Zachowały się również dwie chrzcielnice: fragmenty gotyckiej z XV w. (przy kruchcie na zewnątrz kościoła) oraz barokowa, wykonana z drewna, z figurą klęczącego anioła, który podtrzymuje czaszę.
W kościele istnieją jeszcze zabytkowe rzeźby: św. Barbary i jednego z apostołów (barokowe), św. Jana Nepomucena i Marii z Dzieciątkiem. Na zewnętrznej, południowej ścianie kościoła, zobaczyć można płaskorzeźbione płyty nagrobne z piaskowca, należące do Anny Utmann (stojąca kobieta z niemowlęciem na rękach, po bokach ciągi herbów), nieznanej dziewczyny żyjącej w XVII w. oraz dwa ciosy z herbami Utmannów. We wschodnim szczycie znajduje się uszkodzony zegar z 1868 r., natomiast obecny dzwon pochodzi z 1706 r. i ufundował go hr. Krzysztof Wilhelm von Schaffgotsch.
Przy szosie prowadzącej do Ślęży znajduje się XVI-wieczny dwór. Zachowały się informacje, zgodnie z którymi budynek już w 1663 r. znajdował się w złym stanie technicznym. Renesansową budowlę otaczała fosa, a od północy i południa prowadziły do niego drewniane mosty. Na północny-zachód od dworu w 1849 r. wzniesiono obiekty gospodarcze.
Również przy drodze prowadzącej do Ślęży znajduje się dawny spichlerz, który powstał w połowie XVIII wieku.
Krzyżowice
To miejscowość, która wyróżnia się piękną zielenią: nad potokiem Gniła ciągną się lasy łęgowe, przy drodze do Nowin rośnie grupa dębów będących pomnikami przyrody, a oprócz tego wzdłuż ulic znajdziemy aleje lipowe, kasztanowe i dębowe.
W centralnej części wsi zachowało się założenie parkowo-pałacowe. Obecny budynek pochodzi z XIX w. i posiada elementy reprezentujące różne style architektoniczne - barokowe skrzydła, neobarokowy korpus, neogotycką wieżę ze średniowiecznym krenelażem. Jednak zanim powstał pałac, to na niewielkie wysepce znajdowała się kamienna wieża mieszkalna, rozbudowana w XVI wieku.
W parku znajdował się zegar słoneczny z piaskowca i 9 pomników zmarłych członków rodu von Reichell. Na płytach nagrobnych oraz w wielu miejsca założenia można znaleźć herb rodziny - na czarno-złotej tarczy przedzielonej w połowie stoi na tylnych łapach lew, mający podwójny ogon, trzymający w łapie sierp.
W 1946 r. w zespole utworzono ośrodek Wydziału Rolnego Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1947 r. działało tu gimnazjum i liceum rolnicze, a następnie technikum rolnicze. W kancelarii zachowała się jeszcze dębowa boazeria i XIX-wieczne płytki ceramiczne z roślinnymi motywami. Na klatce schodowej południowego holu znajduje się posąg lwa z rogiem obfitości. Pokój nauczycielski zdobią stiukowe listwy i pasy kafelków, sztukateria na suficie, narożny kominek i lustro otoczone holenderskimi kafelkami. Dawną krytą ujeżdżalnię przekształcono w salę gimnastyczną, budynek gospodarczy w internat, a oficyny pałacowe na mieszkania.
Tyniec Mały
Wieś wspomniana została po raz pierwszy w bulli papieskiej z 1193 r., w której papież Celestyn przyjmował pod opiekę opata klasztoru augustianów z Wrocławia oraz potwierdzał posiadłości klasztorne z miejscowością "Tinec". Tyniec należał do nich aż do 1810 roku.
Tyniecki kościół pw. Wniebowzięcia NMP stoi w miejscu dawnego cmentarza. Pochodzi z końca XV w., choć prace przy jego budowie zakończyły się w 1516 roku. W 1585 r. świątynię przejęli protestanci, jednak już w 1654 r. powróciła do katolików. Podlegał on pod parafię w Domasławiu, jednak kiedy tamtejszy kościół przejęli ewangelicy, tyniecki przeszedł do parafii na Ołtaszynie. Dopiero w 1746 r. ustanowiono parafię św. Jadwigi w Tyńcu i wówczas też przebudowano kościół w duchu barokowym. Był następnie dość często remontowany, a w 1931 r. zupełnie zmienił charakter, ponieważ z inicjatywy barona von Ruffera został regotyzowany.
We wnętrzu zwraca uwagę znajdująca się nad rokokowym tabernakulum figura Matki Boskiej Fatimskiej. XVI-wieczne sakramentarium wykonano z czerwonego piaskowca i ozdobiono tarczą herbową z podkową w godle. Chrzcielnica z kolei pochodzi z XVIII w. i wyróżnia się girlandami laurowymi oraz motywami kwiatowymi. Manierystyczną ambonę udekorowano rokokowymi girlandami kwiatów.
Przed kościołem stoi średniowieczna kapliczka słupowa wykonana z piaskowca, w której umieszczono współczesny już wizerunek Chrystusa.
Nie zachował się pałac ani zabudowania folwarczne. Pałac znajdujący się nad parkowym stawem został ograbiony i podpalony w 1945 r., a zabudowania gospodarcze znajdują się w bardzo złym stanie. Część z nich jest jeszcze zamieszkana.
Tyniec nad Ślęzą
Wieś od średniowiecza do 1810 r. należała do zakonu joannitów.
We wsi znajduje się kościół św. Michała Archanioła. Pierwsza budowla stała w jego miejscu już przed 1189 r., natomiast obecna pochodzi z XIII wieku.
Kościół jest jednonawowy, a w wyposażeniu dominują elementy barokowe, choć duża jego część zaginęła. Wyodrębniono w nim lożę kolatorską, przeznaczoną dla szlachty, dobroczyńców kościoła itp. Powstała ona w 1747 r. nad zakrystią. Na ołtarzu głównym z 1699 r. znajdziemy figury świętych: Jana Nepomucena, Franciszka Ksawerego, archaniołów Gabriela i Rafaela, obraz Matki Boskiej Passawskiej (1726), św. Anny jako nauczycielki. W zwieńczeniu przedstawiono scenę, w której Michał Archanioł zwycięża w walce z szatanem. Ołtarze boczne są poświęcone 1) św. Jadwidze i Świętej Rodzinie, 2) Matce Boskiej Częstochowskiej, 3) św. Antoniemu Padewskiemu oraz 4) śmierci św. Józefa i Wniebowstąpieniu. Chrzcielnica barokowa posiada drewnianą pokrywę ze sceną przedstawiającą Chrzest w Jordanie.
W miejscowości znajdują się aż 3 pomniki ze św. Janem Nepomucenem. Jeden z nich umieszczono kiedyś na moście w pobliżu plebanii, bowiem święty miał chronić mieszkańców wsi przed powodzią.
Na przykościelnym cmentarzu stoi kaplica Serca Jezusowego z początku XX w. oraz grota maryjna. W tamtejszym musze można dostrzec fragmenty kapliczki słupowej, natomiast służące za kwietniki postumenty z piaskowca stanowiły podstawy rzeźb pochodzących z przypałacowego parku.
Park powstał w 1744 r. bardzo dużym kosztem, bowiem bagnisty teren musiał być najpierw osuszony. W trzech stawach pływano wówczas łódkami, odpoczywano w ermitażu i podziwiano rzeźby. Obecnie park jest nieuporządkowany. Nie zachował się zupełnie pałac, który spłonął w 1945 r., a został rozebrany w latach 70.
Wierzbice
Pierwsze wzmianki pochodzą z 1310 r., kiedy miejscowość należała do Cunada von Wirbicz.
Jednym z ważniejszych zabytków jest kościół pw. Bożego Ciała i Matki Boskiej Częstochowskiej. Wielokrotnie go przebudowywano, a z czasów kiedy należał do protestantów, zachowały się empory. W XVIII w. ze świątyni na równi korzystali katolicy i protestanci - ci pierwsi odprawiali msze do południa, a drudzy po południu. Pod koniec XIX w. jednak protestanci wybudowali swój kościół w południowej części wsi, stworzyli również własny cmentarz.
W ołtarzu głównym znajduje się renesansowy tryptyk z "Ostatnią wieczerzą". W nawie umieszczono dwie płyty nagrobne, spełniające również funkcje epitafiów. Ciekawa jest ich forma, bowiem przypominają otwartą Biblię z cytatami dotyczącymi rzeczy ostatecznych, śmierci i zmartwychwstania. Z 1733 r. pochodzi ambona ozdobiona płaskorzeźbami ewangelistów oraz z baldachimem z figurą Boga Ojca na chmurach, trzymającego kulę ziemską.
Po przeciwnej stronie drogi stoi pałac, który poprzedzała wieża rycerska. Przebudowy obiekty dokonał Hildebrandt Rudolf von Hund w 1730 r. i to właśnie jego kartusze herbowe znajdują się nad wejściem. Obecnie zespół wykorzystywany jest na potrzeby Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego dla Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo.
